معرفی انواع واکسن‌های ضد کرونا

معرفی انواع واکسنهای ضد کرونا

انسان در طول تاریخ با بیماری‌های زیادی روبه‌رو بوده که در ابتدا دانش مقابله با آن‌ها را نداشته و این بیماری‌ها همیشه مبتلایان و مرگ‌و‌میر زیادی را به وجود می‌آوردند. اما پس از گذشت زمان و پیشرفت علم پزشکی و مطالعات بالینی، انسان موفق به مهار بسیاری از آن‌ها شد. البته همچنان ویروس‌های خطرناک و بیماری‌های کشنده‌ی دیگری هم در دنیا وجود دارند که درمان کاملی برای آن‌ها پیدا نشده ولی دانشمندان توانسته‌اند جلوی انتشار و تاثیرات مخربشان را به خوبی بگیرند. ویروس کرونا هم جزو این مورد بوده که در سال‌های اخیر وضعیت کل دنیا را آشفته کرده است.

چرا که سرعت انتقال این بیماری به قدری بالاست که توانسته در کمترین زمان ممکن کل کره زمین را بپیماید و صدها هزار نفر را درگیر و مبتلا کرده و هزاران نفر را هم درجا از بین ببرد. به همین دلیل، این موضوع یک زنگ خطر جدی برای جامعه جهانی و دانشمندان دنیا بود تا هرچه سریع‌تر دست به کار شوند و در کمترین زمان ممکن واکسن این ویروس را تولید کنند. خوشبختانه چنین اتفاقی با همکاری و تلاش تمام دانشمندان جهان، اتفاق افتاده و بالاخره واکسن کرونا با اثربخشی‌های بسیار بالایی تولید شدند. اگر می‌خواهید در مورد نحوه عملکرد واکسن در بدن بدانید، توصیه می‌کنید از اینجا آن را مطالعه کنید. اما در این مطلب ما قصد داریم چند نمونه از واکسن‌هایی که در داخل کشورمان رایج هستند را برایتان معرفی کرده و راجع به آن‌ها صحبت کنیم. پس تا آخر این مطلب با ما همراه باشید.

واکسن برکت

مطمئنیم که شما هم نام واکسن برکت را بارها شنیده‌اید، چرا که این واکسن محصول کشور خودمان است و برای تقویت سیستم ایمنی بدن در برابر حملات مخرب ویروس کرونا بسیار موثر است و می‌تواند جلوی مرگ و میر را بگیرد. این واکسن از همان روش سنتی ویروس غیرفعال و یا ضعیف شده ساخته شده است. همان چیزی که در ساخت واکسن‌های فلج اطفال انجام شد و جان صدها هزار کودک را در کل جهان، از خطر ابتلا به فلج اطفال نجات داد. این واکسن هم دقیقا همان عملکرد را دارد و می‌تواند در برابر ویروس کرونا مقاومت قابل توجهی را در سیستم ایمنی بدن ایجاد کند. در واکسن برکت هیچ عوارض جانبی خطرناکی گزارش نشده و تنها چند موارد جزئی نظیر درد در ناحیه عضلانی تزریق واکسن، سردرد و ضعف گزارش شده است.

اولین آزمایش‌های انسانی واکسن برکت در 29 دسامبر 2020 انجام شد. اولین فاز آزمایش‌های انسانی واکسن برکت با 56 نفر داوطلب شروع شد و سپس وارد فاز دوم و سوم شد. جالب است بدانید اثربخشی این واکسن در فاز دوم، چیزی حدود 93.5 درصد و در فاز سوم هم بالای 90 درصد بوده است. یعنی پس از تزریق واکسن برکت به داوطلبان آنتی‌بادی به میزان قابل توجهی در بدنشان تولید شده و در برابر ویروس کرونا مقاومت بسیار خوبی از خود نشان داد. این درصدها هم دقیقا همان مقاومت بالا و میزان اثربخشی واکسن کرونا هستند که طبق آزمایش‌های متعدد اعلام شده‌اند. اما به طور کلی گفته می‌شود که در میانگین اثربخشی هر سه فاز حدود 93 درصد بوده است.

واکسن سینوفارم

واکسن سینوفارم (Sinopharm) یکی از رایج‌ترین واکسن‌هاییست که در کشورمان تزریق می‌شود. این واکسن ساخت یک شرکت بسیار معتبر در کشور چین است. این واکسن در اوایل سال 2020 توسط این شرکت با نام BBIBP-CorV وارد بازار شد. روش ساخت این واکسن هم مانند برکت، به سبک سنتی و ویروس غیرفعال یا ضعیف شده است. بدین شکل که، سیستم ایمنی بدن با شناسایی این ویروس ضعیف آنتی بادی بالایی تولید کرده و هنگام ورود ویروس به بدن توان مقابله با آن را به خوبی پیدا می‌کند. آزمایشات بالینی که در این واکسن انجام شده نشان می‌دهد که میزان اثربخشی واکسن سینوفارم چیزی حدود 79 درصد بوده است. پس از تایید این واکسن توسط سازمان بهداشت جهانی، کشور چین صادرات آن را به سرعت آغاز کرد.

واکسن سینوفارم معمولا در دو دوز جداگانه به فاصله چند هفته‌ای تزریق می‌شود که در دوز اول ایمنی بسیار زیادی در بدن ایجاد نشده و افراد باید همچنان تا تزریق دوز دوم پروتکل‌های بهداشتی را رعایت کنند. از طرفی دیگر پس از تزریق دوز دوم هم ممکن است 7 تا 10 روز طول بکشد تا آنتی‌بادی در بدن تولید شود، پس در نتیجه باید پس از تزریق واکسن هم افراد مراقب بوده و موارد بهداشتی را کاملا رعایت کنند. این واکسن در 3 فاز مجزا آزمایشات بالینی خود را تکمیل کرد که افراد بالای 60 سال هم جزو داوطلبان تزریق واکسن بودند. این آزمایش‌ها در سه قاره آمریکای جنوبی، آسیا و آفریقا انجام شد. به طور کلی آزمایشات بالینی روی 31000 نفر انجام شد و میزان اثربخشی آن 86 درصد در برابر عفونت ویروس و حملات خطرناک آن، در سه فاز کلی گزارش شد. این واکسن دارای اثربخشی 100 درصدی در برابر مرگ و میر ناشی ویروس کرونا است.

واکسن آسترازنکا

واکسن آسترازنکا محصول کشور انگلیس و ساخت دانشگاه آکسفورد است. در واقع یک شرکت انگلیسی به نام آسترازنکا ساخت این واکسن را آغاز کرد. ساختار این نوع واکسن هم توسط یک ویروس بی‌ضرر انجام شده است. یعنی توسط یک آدنوویروس برای انتقال ژن‌هایی که پروتئین اسپایک سطح ویروس کرونا را می‌سازند استفاده می‌شود که با وارد کردن آن به درون سلول، سلول‌ها وادار به ساختن این نوع پروتئین می‌شوند. در نتیجه سیستم ایمنی بدن هم به سرعت تحریک شده و آنتی‌بادی ضد ویروس کرونا را در بدن تولید می‌کند و بدن را در برابر حملات خطرناک این ویروس به طور کاملا مقاوم می‌کند. به طور کلی درصد اثربخشی این واکسن چیزی حدود 76% گزارش شده که در افراد بالای 65 سال هم تا 85 درصد گزارش شده است. اما لازم به ذکر است که این نوع واکسن در ایران، برای افراد بالای 50 سال تزریق نمی‌شود.

واکسن آسترازنکا در دو دوز چند هفته‌ای (4 تا 12 هفته) تزریق می‌شود که باید در دمای 2 تا 8 درجه سانتی‌گراد نگهداری شود. عوارض جانبی واکسن آسترازنکا معمولا شدیدتر از واکسن‌های دیگر گزارش شده است. تب شدید، بدن‌درد، سردرد و… معمولا تا 2 هفته پس از تزریق واکسن در بدن بسیاری از افراد گزارش شده است. حتی بنا به گزارش آژانس دارویی اروپا و همچنین سازمان بهداشت دانمارک، از 5 میلیون تزریقی که برای افراد انجام شده، چیزی حدود 30 مورد لخته شدن خون هم گزارش شده است. اما بسیاری از محققان و دانشمندان ایرانی همچنان مزایای این واکسن را بیشتر از ضررهایش می‌دانند. به همین دلیل هم برای کادر درمان بیشتر واکسن آسترازنکا پیشنهاد می‌شود.

واکسن جانسون اند جانسون

واکسن جانسون اند جانسون (Johnson & Johnson) یک محصول آمریکایست که برای مقابله در برابر ویروس کرونا ساخته شده است. این واکسن برای اولین بار در ژوئن سال 2020 توسط شرکت هلندی به نام یانسن واکسینز و شرکت بلژیکی جانسن فارماسیوتیکا آزمایشات بالینی خود را انجام داد. لازم به ذکر است که این شرکت‌ها زیرمجموعه‌ی شرکت آمریکای هستند و به طور کلی این واکسن محصول آمریکایی محسوب می‌شود. این واکسن تنها در یک دوز تزریق شده و در نگهداری آن نیازی به رعایت دمای بسیار پایین و منجمد کردنش وجود ندارد. کارآزمایی‌های بالینی این واکسن هم در سه فاز مجزا روی 43 هزار نفر انجام شد. سرانجام در 29 ژانویه سال 2021، شرکت جانسن اعلام کرد که این واکسن حدود 28 روز پس از تزریق واکسن چیزی حدود 66 درصد ایمنی در برابر ابتلا به ویروس کرونا ایجاد می‌کند. بدین معنا که تا 66%، افراد مبتلا به ویروس کرونا نمی‌شوند و تا 85 درصد هم در برابر عفونت و ابتلا شدید به ویروس کرونا جلوگیری می‌شود. از طرفی دیگر، همانند سایر واکسن‌های اثربخش، با تزریق جانسون اند جانسون، 100 درصد از بستری شدن در بیمارستان و مرگ و میر جلوگیری می‌شود.

اما پس از تزریق این واکسن، مانند آسترازنکا تعدادی از افراد واکسینه شده دچار لخته خون شدند. همچنین به گزارش سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تزریق این واکسن می‌تواند در برخی از افراد منجر به سندرم گیلن (Guillain-Barré) شود. این سندرم به نوعی یک اختلال خود ایمنی در بدن بوده که روی سیستم عصبی تاثیر می‌گذارد. در میان 12 و نیم میلیون نفری که تزریق واکسن جانسون اند جانسون را انجام داده‌اند حدود 100 نفر به این بیماری مبتلا شده‌اند که علائمی بسیار مشابه به فلج شدن را داشته‌اند. گفته می‌شود که از بین این 100 نفر، 95 نفر آن‌ها به بیمارستان منتقل شده و یک نفر هم جانش را از دست داده است. ناگفته نماند که در آمریکا سالانه 3 تا 6 نفر به این بیماری عصبی التهابی دچار شده و پس از ضعف‌های عضلانی بسیار زیاد، فلج می‌شوند. با این که واکسن جانسون اند جانسون با این علائم خطرناک، کمی ترس را در وجود بیشتر افراد ایجاد کرده اما بنا به مطالعات اخیر، این تنها واکسنی بوده که بالاترین مقاومت را در مقابل ویروس کرونای جهش‌یافته‌ی دلتا را داشته است.

کلام آخر

فراموش نکنید تمام واکسن‌هایی که وارد کشور می‌شوند توسط وزارت بهداشت و متخصصان داخلی آزمایش شده و پس از اطمینان کامل برای سالم بودنشان به افراد تزریق می‌گردند. به همین دلیل بهتر است تمام شایعات راجع به مضر بودن واکسن کرونا را کنار گذاشته و هر محصولی که مورد تایید وزارت بهداشت است را تزریق کنیم.

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *